Czas teraźniejszy -yor

Czas który używamy…

  • Opisując to, co dzieje się teraz
  • Coś, co się ciągle dzieje, nie zmienia
  • Przyzwyczajenia
  • Plany, które podjęliśmy w czasei mówienia, a dotyczące przyszłości
  • Bliska przyszłość
  • Coś, co stale robimy
  • Coś, co będzie trwać w przyszłości i teraz trwa
  • Czynność w trakcie mówienia
  • Coś co będzie się dziać w przyszłości, ale ma określenie czasu: jutro, za dwa tygodnie itp.

Yağmur yağıyor. – Pada deszcz.

Seni seviyorum. – Kocham cię.

Yarın pazara gidiyoruz. – Jutro idziemy na targ. Zauważcie, że w czasowniku  gitmek  t zamieniło się w d.

Do czasownika dodajemy końcówkę -yor plus łącznik i, który w zależności od ostatniej samogłoski będzie wyglądał tak:

Jeżeli ostatnia samogłoska to e, końcówka zyskuję formę iyor (sev-mek – sev-i-yor)

a – ıyor (bak-mak – bakıyor)

o – uyor (koş-mak – koş-u-yor)

ö – üyor (çöz-mek – çöz-ü-yor)

Jeżeli stem kończy się na ye, wtedy usuwamy literkę e:

demek = diyor

yemek = yiyor

Przeczenie w języku tureckim:

Do stemu, a przed końcówką -yor, dodajemy końcówkę -mi. W zależności od ostatniej samogłoski, będzie miała ona postać -mi (e,i, ö, ü ) albo -mı (a, ı, o, u).

sevmiyorum – nie kocham

konuşmuyorum – nie rozmawiam

Pytania w języku tureckim:

Tworzymy poprzez dodanie do stemu końcówi -iyor (oczywiście zgodnie z harmonią, będzie to mogło być również -uyor, -ıyor, -üyor), natomiast końcówkę osobową doczepiany do mu.

Kaybediyor musun? – Gubisz się? (dodatkowo występujące w stemie (kaybet-mek)  na ostatnim miejscu “t”, zamieniło się w “d”

Hoşlanıyor musunuz? – Podoba się państwu?

Pytanie negatywne tworzymy poprzez dodanie przed -iyor cząstki mi/mı/mu/mü

Kesmiyor musun? – Nie tniesz?

Affetmiyorlar mı? – Nie wybaczają? (Oni)

Podsumowanie:

 Pozytywny Negatywny Pytanie pozytywne Pytanie negatywne
Ben (Ja) abartıyorum (przesadzam z czymś) abartyorum abartıyor muyum? abartmıyor muyum?
Sen (Ty) abartıyorsun abartyorsun abartıyor musun? abartmıyor musun?
O (Ona/On/ono) abartıyor abartyor abartıyor mu? abartmıyor mu?
Biz (My) abartıyoruz abartyoruz abartıyor muyuz? abartmıyor muyuz?
Siz (Wy) abartıyorsunuz abartyorsunuz abartıyor musunuz? abartmıyor musunuz?
Onlar (Oni) abartıyorlar abartyorlar abartıyorlar mı? abartmıyorlar mı?