wprowadzenie nowego alfabetu w Turcji

 

 

Alfabet turecki nie został szybko wprowadzony. Aż do 1928 roku w Turcji używano alfabetu arabskiego. 1 listopada 1928 roku weszła w życie ustawa wprowadzająca nowy alfabet łaciński.

Jeszcze na początku lat dwudziestych nikt w Turcji nie myślał o zmianie używanego od wieków alfabetu. Kiedy 22 lipca 1922 roku rząd Azerbejdżanu podjął decyzję o zmianie alfabetu na łaciński, na łamach gazet, nauczyciele, osoby w rządzie zdecydowanie opowiadali się za utrzymaniem w Turcji alfabetu arabskiego. Uważano, że nie jest to dobry czas na to.

21 lutego 1923 roku, w trakcie zebrania Drugiego Kongresu Ekonomicznego w İzmirze, Nazim Hikmet i jego dwaj koledzy z Komunistycznej Partii Turcji zaproponowali przejście na alfabet łaciński. Nie spotkało to się jednak z poparciem innych. Musa Kâzım Karabekir stwierdził, że mogłoby to zaszkodzić jedności Islamu.

Walka pomiędzy zwolennikami alfabetu arabskiego i łacińskiego trwała na stronach gazet, wydawanych broszur i książek.

9 sierpnia 1928 roku Atatürk wygłosił  na Sarayburnu swoją słynną przemowę mówiącą o konieczności nauki nowych liter przez wszystkich. O nauce nowego alfabetu jako obowiązku wobec ojczyzny.

Dwa dni później, w Dolmabahce została powołana do życia komisja ds. liter łacińskich. Atatürk zaczął sam się ich uczyć.

28 sierpnia z Tekirdağ wyruszył jachtem w podróż wokół Turcji,  sam ucząc i pokazując nowe litery narodowi. Z Tekirdağ popłynął do Gelibolu, Eceabat. 15 sierpnia spędził w Sinop, 16 września był już w Samsunie. Stamtąd samochodem udał się do Amasyi, następnie do Tokat, 19 września był w Sivas. Z Sivas pochodzi znane zdjęcie pokazujące Atatürka uczącego ludność. Następnie wraz z İsmet Paszą i ministrem zdrowia udali się do Şarkışla i Kayseri, stamtąd wrócili do Ankary.

1 listopada 1928 roku wyszła ustawa Türk Harflerinin Kabul ve Tatbik  Hakkındaki Kanun.

Szacuje się, że w 1928 roku Turcja posiadała 14 milionów obywateli. Z tego umiejętność czytania i pisania posiadało 13%. 1,5 miliona osób nie umiało czytać i pisać.  Wśród posiadających tę umiejętność, tylko 10% potrafiło czytać i pisać na dobrym poziomie.Reforma językowa w Turcji

24 listopada 1928 roku  wyszła ustawa, zgodnie z którą pisania i czytania nowym alfabetem powinni się nauczyć wszyscy pomiędzy 16 a 45 rokiem życia. Ci, co znali stary alfabet zostali wysłani na dwumiesięczny kurs, niepiśmienni na czteromiesięczny. Osoby powyżej 45 roku życia mogły uczęszczać na kurs, jeśli chciały. Uczono się w klasach 30-40 osobowych. Do wsi, w których nie było szkoły, wysyłano specjalne komitety, które uczyły miejscowych.

Chętnie uczono się nowego alfabetu, który w porównaniu z alfabetem arabskim był o wiele łatwiejszy.

Przechodzenie na nowy alfabet trwało do 1930 roku.

źródła:
Necdet Sakaoğlu, 1928: Latin Karakterlerinin kabulü. Harfi harfine uygulanan devrim. NTV Tarıh 21 Ekim 2010
R. Sertaç Kayserilioğlu, Millet Mektepleri ve okuma – yazma seferberliği. NTV Tarıh 21 Ekım 2010
Podobne wpisy:
https://www.tureckieopowiesci.com/wp-content/uploads/2010/10/Ataturk-20-wrzesień-1928-1.jpghttps://www.tureckieopowiesci.com/wp-content/uploads/2010/10/Ataturk-20-wrzesień-1928-1-104x150.jpgTureckie OpowieściKultura i SztukaTrochę historiiważne wydarzenia w historii Turcji      Alfabet turecki nie został szybko wprowadzony. Aż do 1928 roku w Turcji używano alfabetu arabskiego. 1 listopada 1928 roku weszła w życie ustawa wprowadzająca nowy alfabet łaciński. Jeszcze na początku lat dwudziestych nikt w Turcji nie myślał o zmianie używanego od wieków alfabetu. Kiedy 22 lipca 1922 roku rząd Azerbejdżanu...Strona o Turcji i jej mieszkańcach